Wat als vrouwelijke boosheid geen probleem is, maar leiderschap

Onlangs nam ik deel aan een zweethutceremonie met een groep leiders bij de Foundation for Natural Leadership (FNL). Deze mensen kwamen bij elkaar om een reden, ook al waren we ons daar nog niet van bewust. Want dat wat er in verbinding ontstaat in de hut dient ook het geheel. Mijn intentie was eenvoudig: mijn voormoeders eren en hun wijsheid benutten in waar ik nu sta als moeder, als onderneemster, als mens. Niet alleen voor mij, maar ook voor mijn/onze kinderen en de generaties na mij/ons.

Wat ik vond, was groots.

In de hut werd pijnlijk zichtbaar hoe diep een oud patroon nog leeft:
de neiging om vrouwelijke boosheid te dempen, te relativeren of om te buigen naar iets wat voor anderen comfortabeler is. Acceptabeler. Hanteerbaarder.

Ze zei het met zachtheid, maar noemde het woord irritatie.

Wat ik vervolgens hoorde was niet nieuw, maar herkenbaar: vrouw doe niet zo boos, accepteer, slik, tolereer of zet het om in seks dan heeft je man er ook nog wat aan.

Ook hier was de toon zacht en grappend en toch….

Het raakte haar diep.

Wat ik níet hoorde, en wat essentieel was, was dit:
Ik hoor je. Ik zie je. Ik voel je. Je boosheid is begrijpelijk en mag er zijn. 

Jij doet er ook toe!

Ze beschermde iets dat belangrijk is.

Dat haar gevoelens ertoe doen. 

Dat moment raakte me diep, niet alleen persoonlijk, maar systemisch.

Want wat we vandaag in organisaties, families en samenlevingen zien, is precies dit:
grenzen die te lang genegeerd worden, signalen die worden weggeredeneerd, emoties die geen plek krijgen. Tot het systeem explodeert of implodeert.

In de natuur zien we hetzelfde.
Waar we niet luisteren, herstelt zij het evenwicht via branden, overstromingen en uitbarstingen. Niet als straf, maar als correctie.

Ik geloof dat leiderschap vandaag vraagt om iets anders dan meer controle of harder werken.
Het vraagt om grensbewustzijn. Om het erkennen van emotie als informatie.
Om het herstel van balans tussen kracht en zachtheid. Om meer vrouwelijke inbreng.

Dat is geen aanval op mannen. Integendeel. Ook zij lijden onder systemen waarin voelen geen plek heeft.

Vrouwelijk leiderschap gaat voor mij niet over macht overnemen, maar over het midden bewaren. Weten wanneer iets te ver gaat en dan opstaan, niet vanuit strijd, maar vanuit waarheid. 

Ik laat mijn stem niet horen omdat ik aandacht wil, maar omdat ik geloof dat het nodig is.
Omdat wat niet wordt uitgesproken, zich herhaalt.

Misschien is dit een herkenbare ervaring voor jou. 

Misschien ben je het je ook wel bewust.
Misschien is het een uitnodiging. 

Een uitnodiging om te onderzoeken hoe oude patronen nog doorwerken in leiderschap en de rol van vrouwelijk leiderschap en vrouwelijk ondernemerschap.

En een vraag: wat is er nodig om op te staan?

Om te gaan staan voor waar jij in gelooft.

En terwijl ik dit schrijf realiseer ik me dat boosheid een belangrijke drijfveer is.

En dat je daar trots op kunt zijn. Het is in tijden van crisis dat vrouwen opstaan.

Volgens mij is dat wat er nu nodig is, in deze tijd

Dat de verontwaardiging groeit en boosheid ons voorbij machteloosheid laat groeien.

Dat de stemmen van onze voormoeders ons laten weten:

No more! Not again! Breek met die oude patronen, met de verborgen ketens.

Breek uit je gouden kooi.

Kies voor datgene waarin jij gelooft!

En spreek lieve vrouw spreek!

Want jouw spreken kan een wereld van verschil maken.

Jouw spreken kan patronen verbreken.